Khoai lang có nguồn gốc từ khu vực nhiệt đới châu Mỹ, được biết đến cách đây trên 5.000 năm. Ngày nay, nhiều quốc gia trên thế giới trồng khoai lang với sản lượng lớn, dùng làm lương thực hoặc chế biến thức ăn cho gia súc.

Khoai lang là món ăn phổ biến ở nước ta và các nước châu Á. Ở châu Phi, nó là thành phần chủ yếu trong khẩu phần ăn tại các nước kém phát triển. Người châu Âu biết khoai lang từ thế kỷ thứ XVI, do nhà thám hiểm Columbus và các đồng nghiệp Tây Ban Nha đem về. Khoai lang gắn liền với thời kỳ khó khăn trong lịch sử lập quốc của Hoa Kỳ. Ngày nay, dù đã giàu có, nhưng hằng năm nông dân vùng Mississippi và Kentucky đều tổ chức lễ hội khoai lang để tôn vinh loại rau củ mang nhiều lợi ích cho con người này.

khoai lang hen sang deu thich_02

Củ khoai lang chứa nhiều xơ, protein, các vitamin A, C, B6, E, sắt, canxi… đứng cao nhất về giá trị dinh dưỡng so với các loại rau củ khác, trên cả khoai tây. Để có tác dụng bổ dưỡng, các nhà khoa học khuyên nên ăn khoai vỏ đỏ ruột vàng, để giải cảm và trị táo bón, thì ăn khoai lang vỏ trắng ruột trắng. Vỏ khoai lang chứa nhiều vitamin và khoáng chất, giúp bảo vệ dưỡng chất bên trong, vì vậy khi luộc khoai nên để cả vỏ.

khoai lang hen sang deu thich_01

Củ và rau khoai lang là vị thuốc phòng chữa bệnh đã được dùng từ lâu trong dân gian, người dân gọi nó là “sâm nam”. Trong Đông y, khoai lang có tên là “cam thử”. Các thầy thuốc dùng nó chế biến các bài thuốc có tác dụng bồi bổ cơ thể, ích khí, cường thân, kiện vị, tiêu viêm, thanh can, lợi mật, sáng mắt; trị vàng da, ung nhọt, trẻ em cam tích… Kinh nghiệm dân gian cho rằng, phụ nữ sau khi sinh, ăn rau lang luộc sẽ có tác dụng làm tăng lượng sữa cho con bú.

Đọt non của khoai lang là loại rau dân dã vừa ngon, vừa mát và bổ. Rau lang luộc, rau lang xào tỏi là món ăn phổ biến trong nhân dân ta. Người bị tiêu chảy, viêm dạ dày, đường huyết thấp không nên ăn rau lang. Không nên ăn rau lang thường xuyên vì nó chứa nhiều canxi, có thể gây sỏi thận.

khoai lang hen sang deu thich_03

Hiện nay, trên đường phố Sài Gòn phồn hoa vào những chiều mưa tiết trời se lạnh, người ta thấy xuất hiện những xe hàng rong bán khoai lang nướng. Cái mùi khoai mộc mạc đó bỗng tỏa ra từ ký ức, khiến người ly hương chạnh lòng nhớ về một vùng quê. Nơi đó xa rồi kỷ niệm tuổi thơ với củ khoai “lùi tro” vừa thơm, vừa ngọt, vừa bùi, vừa chan chứa một tình quê dung dị:

Người ta thách lợn, thách gà
Còn em thách cưới một nhà khoai lang

P.H tổng hợp

Theo  Doanh Nhân Sài Gòn (Món ăn – Bài thuốc) – Ngày  24/02/2011