Ẩm thực Trung Quốc có sự khác biệt khá rõ giữa từng vùng miền. Có nơi nổi tiếng với món ăn cay đậm, nhiều gia vị, trong khi một số địa phương lại ưa chuộng hương vị thanh nhẹ và đề cao độ tươi của nguyên liệu. Từ cách chọn nguyên liệu đến phương pháp chế biến, mỗi món ăn Trung Quốc đều ít nhiều mang dấu ấn văn hóa và lịch sử của nơi mình bắt nguồn.
Trong bài viết này, Du lịch Hoàn Mỹ sẽ cùng bạn tìm hiểu những nét đặc trưng của ẩm thực Trung Quốc, 8 trường phái ẩm thực nổi tiếng và các món ăn Trung Quốc được nhiều người yêu thích.
Ẩm thực Trung Quốc có gì đặc biệt?
Lịch sử lâu đời và sự đa dạng theo vùng miền
Ẩm thực của Trung Quốc phát triển qua nhiều thời kỳ và chịu ảnh hưởng lớn từ điều kiện tự nhiên của từng vùng. Lãnh thổ rộng lớn khiến khẩu vị và cách chế biến các món ăn Trung Quốc cũng thay đổi khá nhiều: miền Nam thường có những món thanh nhẹ, trong khi các tỉnh phía Tây và Tứ Xuyên lại nổi tiếng với những món cay, đậm vị.
Sự cân bằng giữa màu sắc, hương vị và cách trình bày
Trong nhiều món ăn Trung Hoa, màu sắc, mùi thơm và hương vị được chú ý ngay từ khâu chuẩn bị nguyên liệu. Cùng một nguyên liệu nhưng tùy vùng có thể được hấp, xào, om hoặc hầm theo những cách khác nhau.
Cách cắt nguyên liệu và bày món cũng được chăm chút, nhất là trong các bữa ăn tại nhà hàng. Nhờ vậy, món ăn không chỉ có nhiều hương vị mà còn khá bắt mắt khi dọn lên bàn.
Gia vị đóng vai trò quan trọng
Gia vị là một phần quan trọng góp phần tạo nên sự đa dạng của ẩm thực Trung Quốc. Nước tương, giấm, dầu mè, dầu ớt và các loại đậu lên men xuất hiện khá phổ biến trong nhiều món ngon Trung Hoa. Tuy nhiên, cách dùng gia vị lại không giống nhau giữa các vùng.
Tứ Xuyên nổi tiếng với vị cay tê của ớt và hoa tiêu, Hồ Nam thiên về vị cay của ớt, còn Quảng Đông thường nêm nếm nhẹ hơn để giữ vị tự nhiên của nguyên liệu.
8 trường phái ẩm thực nổi tiếng của Trung Quốc
Trung Quốc có 8 trường phái ẩm thực lớn, mỗi trường phái lại có cách chọn nguyên liệu và nêm nếm riêng. Chính sự khác biệt này đã tạo nên một nền ẩm thực Trung Hoa phong phú với nhiều món ngon Trung Quốc mang đậm bản sắc vùng miền.
Ẩm thực Tứ Xuyên
Nhắc đến Tứ Xuyên, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến vị cay và tê của ớt, hoa tiêu. Gừng, tỏi, dầu ớt và đậu tằm lên men cũng được dùng khá nhiều trong các món ăn. Gà Cung Bảo, mì Dandan hay đậu phụ Ma Bà là những món tiêu biểu của vùng này. Đây cũng là một trong những vùng có nhiều món ăn nổi tiếng Trung Quốc được yêu thích trên thế giới.
Ẩm thực Quảng Đông
Ẩm thực Quảng Đông có ba dòng truyền thống nổi bật là Quảng Châu, Đông Giang và Triều Châu. Dimsum là một phần quen thuộc của ẩm thực nơi đây, với nhiều món như há cảo, sủi cảo, bánh bao và các món hấp, chiên.
Cách nấu khá đa dạng, từ hấp, chiên, hầm đến nướng. Gia vị thường được dùng vừa phải để giữ vị tươi của nguyên liệu, tạo nên những món ăn Trung Hoa thanh nhẹ và tinh tế.
Ẩm thực Sơn Đông
Ẩm thực Sơn Đông nổi tiếng với các món có vị đậm đà, chú trọng độ tươi của nguyên liệu, đặc biệt là hải sản. Hành, tỏi và các loại gia vị được sử dụng khá phổ biến.
Một số món quen thuộc của Sơn Đông có thể kể đến như gà om, tôm chiên, cá chép chua ngọt và các món cá hầm.
Ẩm thực Giang Tô
Ẩm thực Giang Tô thiên về vị thanh nhẹ, chú trọng giữ hương vị tự nhiên của nguyên liệu. Vịt muối Nam Kinh và cơm chiên Dương Châu là hai món khá quen thuộc khi nhắc đến vùng này.
Các món hấp, om, hầm được sử dụng phổ biến, gia vị cay thường không quá mạnh. Đây là vùng phù hợp với những ai yêu thích đồ ăn Trung có hương vị nhẹ nhàng và chú trọng sự tinh tế trong cách chế biến.
Ẩm thực Chiết Giang
Ẩm thực Chiết Giang chú trọng nguyên liệu tươi và thường thay đổi cách chế biến theo mùa. Cá Tây Hồ sốt giấm, thịt kho Đông Pha, măng om hay tôm xào trà Long Tỉnh là những món đặc trưng của vùng này. Cách nấu nhìn chung khá nhẹ tay, nhằm giữ được vị vốn có của nguyên liệu. Nhiều đặc sản Trung Quốc nổi tiếng cũng bắt nguồn từ phong cách chế biến tinh tế của vùng Chiết Giang.
Ẩm thực Phúc Kiến
Gắn liền với vùng duyên hải, ẩm thực Trung Quốc tại Phúc Kiến nổi tiếng bởi nguồn hải sản tươi ngon và phong vị hài hòa giữa chua, cay, mặn, ngọt điển hình như: “Phật nhảy tường”, ngao biển om súp gà, chả cá Phúc Châu, trứng tráng hàu, bánh ú Tuyền Châu,… Đặc biệt, nước dùng và các món hầm giữ vai trò quan trọng, tạo nên vị ngọt sâu, thanh dịu đặc trưng.
Ẩm thực Hồ Nam
Ẩm thực Hồ Nam nổi tiếng với vị cay của ớt, thường đi cùng vị chua nhẹ. Đầu cá hấp, đậu phụ thối Hỏa Cung Điện hay thịt xông khói xào ớt là một số món tiêu biểu. So với Tứ Xuyên, món Hồ Nam thường thiên về vị cay của ớt hơn là cảm giác tê của hoa tiêu. Những món cay đặc trưng nơi đây là lựa chọn thú vị dành cho du khách yêu thích đồ Trung Quốc đậm vị.
Ẩm thực An Huy
Ẩm thực An Huy mang đậm dấu ấn của núi rừng và sông ngòi, nổi bật với những nguyên liệu như nấm, măng, các loại thảo mộc và sản vật núi rừng. Tận dụng nguồn sản vật tự nhiên phong phú, người dân hình thành phong cách chế biến mộc mạc như om, hầm chậm và không cần nhiều gia vị. Đến vùng này bạn có thể thử các món như cá uyên ương, bồ câu hầm Hoàng Sơn, gà hấp đá, rùa hầm giăm bông,…
Những món ăn Trung Quốc nổi tiếng không nên bỏ qua
Từ những món ăn trứ danh gắn liền với văn hóa ẩm thực lâu đời, hành trình khám phá Trung Quốc sẽ càng trọn vẹn khi bạn một lần thưởng thức những hương vị nổi tiếng này.
Vịt quay Bắc Kinh
Đây là một trong những món ăn nổi tiếng ở Bắc Kinh mà du khách khi đi du lịch Trung Quốc không nên bỏ qua. Vịt quay Bắc Kinh nổi bật với lớp da vàng óng, giòn và phần thịt mềm mọng. Khi thưởng thức, thịt vịt thường được thái lát mỏng rồi cuốn trong lớp bánh mỏng cùng hành lá, dưa leo và sốt hoisin hoặc loại sốt đặc trưng tùy nhà hàng.
Tiểu long bao
Tiểu long bao (Xiao Long Bao) là một trong những món ăn Trung Hoa đặc biệt nổi tiếng ở Thượng Hải và vùng Giang Nam. Những chiếc bánh nhỏ xinh có lớp vỏ mềm mỏng, bên trong là phần nhân thịt heo hoặc hải sản quyện cùng nước súp đậm đà. Khi thưởng thức, hãy nhẹ nhàng cắn một góc bánh để thưởng thức phần nước súp trước, rồi mới dùng trọn phần nhân.
Lẩu Tứ Xuyên
Với những ai yêu thích đồ Trung cay nồng, lẩu Tứ Xuyên chắc chắn là món ăn đáng thử. Điểm làm nên sức hút của lẩu Tứ Xuyên chính là nước dùng cay nồng, tê đặc trưng từ ớt khô và hoa tiêu, mang đến hương vị đậm đà và cảm giác bùng nổ vị giác ngay từ lần thưởng thức đầu tiên.
Gà Cung Bảo
Mang đậm dấu ấn ẩm thực Tứ Xuyên, Gà Cung Bảo là một trong những món ngon Trung Hoa được nhiều người yêu thích. Thịt gà mềm ngọt được xào cùng ớt khô, đậu phộng rang, gừng và tỏi, tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa vị cay, mặn, ngọt và độ giòn đặc trưng.
Dimsum
Dimsum là đặc trưng quan trọng của ẩm thực Quảng Đông, đặc biệt gắn với văn hóa yum cha ở Quảng Châu/Hồng Kông. Những phần ăn nhỏ xinh được chế biến đa dạng từ hấp, chiên đến nướng, với lớp vỏ mỏng ôm trọn phần nhân tôm, thịt hoặc rau củ.
Món ăn này có hương vị thanh nhẹ, tươi ngon, dùng nóng ngay khi vừa được phục vụ để cảm nhận trọn vẹn độ mềm, ngon.
Đậu Phụ Tứ Xuyên
Đậu phụ Tứ Xuyên là một món Trung Hoa nổi bật với phần đậu non mềm mịn, kết hợp cùng thịt băm và nước sốt cay tê đặc trưng. Dầu ớt, hoa tiêu, tương đậu lên men (doubanjiang), xì dầu được nêm nếm khéo léo, tạo nên vị cay nồng, thơm béo và đậm đà.
Cơm chiên Dương Châu
Cơm chiên Dương Châu thường có cơm, trứng, xá xíu, lạp xưởng và rau củ. Cơm được chiên tơi, các nguyên liệu trộn đều nhưng vẫn giữ được vị riêng. Đây là món khá phổ biến trong các thực đơn kiểu Hoa.
Đậu Phụ Thối
Đậu phụ được lên men trong nước muối rồi đem chiên hoặc chế biến theo nhiều cách tùy vùng. Mùi khá đặc trưng, nhưng phần bên trong thường mềm và béo. Khi ăn, món này thường đi cùng nước sốt, rau hoặc gia vị cay.
Kẹo hồ lô
Những xiên kẹo hồ lô đỏ mọng, óng ánh là hình ảnh quen thuộc trên các con phố Trung Quốc, góp phần tạo nên nét đặc sắc trong văn hóa ẩm thực đường phố Trung Hoa. Sơn trà (táo gai), cam quýt, cà chua anh đào,… là nguyên liệu chính làm nên loại kẹo này.
Trái cây sau khi xiên que tre sẽ được phủ một lớp đường mạch nha trong veo, vàng óng, tạo nên lớp vỏ giòn ngọt bên ngoài và vị chua thanh đặc trưng bên trong.
Mì kéo Lan Châu
Mì kéo Lan Châu là món ăn nổi tiếng của Cam Túc với sợi mì được kéo bằng tay ngay từ khối bột. Tô mì thường có nước dùng trong, thịt bò, củ cải và rau thơm, vị khá thanh và dễ ăn.
Nước dùng trong ngọt được ninh từ xương và củ cải trắng, thêm chút ớt đỏ cùng rau cải tạo nên hương vị thanh nhẹ nhưng đậm đà. Điểm cuốn hút nhất nằm ở màn kéo mì điêu luyện, khi từng khối bột được kéo liên tục thành những sợi mì mảnh, đều và dai vừa phải.
Bánh Thiểm Tây
Bánh kẹp thịt Thiểm Tây (Roujiamo), thường được ví như “burger Trung Hoa”, là món bánh kẹp thịt nổi tiếng của Thiểm Tây. Phần bánh dẹt được nướng chín, kẹp cùng thịt hầm mềm, thơm và đậm đà. Tùy địa phương, bánh có thể có kết cấu mềm hoặc nhiều lớp giòn, trong khi phần nhân cũng có nhiều biến thể.
Mì Trường Thọ
Mì trường thọ thường xuất hiện trong dịp sinh nhật, mừng thọ ở Trung Quốc. Sợi mì được để dài và người ăn thường không cắt nhỏ, tượng trưng cho lời chúc sống lâu. Cách chế biến khá đơn giản, có thể dùng cùng rau, trứng hoặc nước dùng tùy nơi.
Mì Hoành Thánh
Mì hoành thánh thường gồm sợi mì trứng, hoành thánh, rau cải và nước dùng. Tùy từng nơi, tô mì có thể thêm xá xíu, thịt băm hoặc các loại rau khác. Phần nước dùng thường có vị thanh, không quá nặng gia vị.
Thịt kho Đông Pha
Là một đặc sản Trung Quốc nổi tiếng của Hàng Châu, thịt kho Đông Pha hấp dẫn với những miếng ba chỉ có tỷ lệ nạc, mỡ hài hòa, được áp chảo rồi hầm cùng xì dầu, đường và rượu đến khi lên màu nâu óng, thịt mềm tan.
Sủi Cảo, Há Cảo
Sủi cảo là món ăn quen thuộc trong dịp Tết Nguyên đán và các bữa sum họp gia đình ở nhiều vùng Trung Quốc, mang ý nghĩa đoàn tụ, may mắn và thịnh vượng.
Trong khi đó, há cảo nổi tiếng trong văn hóa dimsum Quảng Đông với lớp vỏ mỏng, phần nhân tôm thơm ngọt và hình dáng nhỏ xinh. Đây là những món ăn truyền thống của Trung Quốc gắn liền với đời sống và văn hóa ẩm thực của người dân.
Mì Biang Biang
Mì Biang Biang là đặc sản nổi tiếng của Thiểm Tây, đặc trưng với sợi mì bản rộng, dày và dai được kéo thủ công. Mì thường ăn cùng dầu ớt, giấm, tỏi, hành lá và rau xanh, tạo nên vị cay thơm, đậm đà. Đây là món ăn đáng thử khi khám phá ẩm thực Tây An và Thiểm Tây.
Bánh Bao Kim Sa
Bánh bao Kim Sa với lớp vỏ mềm mịn, nhân trứng muối sánh mịn hòa quyện cùng vị ngọt béo của sữa. Nhân được làm từ lòng đỏ trứng muối, bơ và sữa nên khi hấp nóng sẽ mềm, béo và có vị mặn ngọt khá rõ.
Bún Qua Cầu
Là đặc sản nổi tiếng của Vân Nam, bún qua cầu có phần nước dùng nóng hổi được phục vụ riêng, đi kèm bún, thịt, cá hoặc tôm, trứng cút và rau củ. Khi ăn, thực khách lần lượt cho nguyên liệu vào tô, để sức nóng của nước dùng làm chín và hòa quyện tất cả.
Lẩu Cừu Trung Quốc
Lẩu cừu phổ biến ở nhiều vùng phía Bắc Trung Quốc, trong đó Bắc Kinh có kiểu lẩu cừu khá nổi tiếng. Thịt cừu được thái lát mỏng, nhúng nhanh trong nồi nước dùng rồi chấm cùng nước sốt. Cách ăn này giúp thịt giữ được độ mềm và vị đặc trưng.
Lời kết
Ẩm thực Trung Quốc hấp dẫn bởi sự đa dạng của nguyên liệu, tinh tế trong cách chế biến và những tầng hương vị đặc trưng của từng vùng miền. Từ những món cay nồng của Tứ Xuyên, Hồ Nam đến các món thanh nhẹ của Quảng Đông hay Giang Tô, mỗi món ăn Trung Quốc đều mang trong mình những câu chuyện văn hóa riêng.
Hy vọng danh sách những món ngon Trung Quốc trên sẽ giúp bạn có thêm nhiều trải nghiệm thú vị trong hành trình khám phá đất nước tỷ dân.
